به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تبریز، نشست هم‌اندیشی اساتید حوزه علمیه آذربایجان شرقی با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین عباسی معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور در مدرسه علمیه حضرت ولی‌عصر (عج) تبریز برگزار شد.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور با استناد به روایت امام علی (ع) مبنی بر اینکه «العلم سلطان؛ من وجد سلطانه و من لم یجد سل علیه»، تصریح کرد: علم قدرت، تسلط و حکمرانی است و هر کس به آن دست یابد به این اقتدار دست پیدا کرده و هر کس از آن بی‌بهره بماند، تحت سلطه و حکمرانی دیگران قرار می‌گیرد.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب نیز در پیام خود به مناسبت بزرگداشت نخبگان، علم را ابزار بنیادین قدرت و استراتژی کلانی معرفی کردند که اقتدار و امنیت را برای کشور پدید می‌آورد.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی با اشاره به مراحل گوناگون علم، از فراگیری و توزیع علم تا تولید آن، یادآور شد: تولید علم نیز خود شاخه‌هایی دارد و شامل تولید علم بنیادین، توصیفی و تاریخی می‌شود و امروز رویکرد تازه‌ای نیز در عرصه ورود به حل مسئله و چالش‌های اجتماعی مطرح است.
وی با انتقاد از گسست میان علم حوزوی و نیازهای جامعه، ابراز کرد: در شرایطی ادعا می‌کنیم که در همه زمینه‌ها صاحب نظر و پاسخگو هستیم، اما پس از چهل و هشت سال از برکت انقلاب اسلامی دیگر وقت آن نیست که بگوییم هنوز در حال تحقیق هستیم و قرآن و حدیث پاسخ دارند، باید افرادی تربیت شوند تا پاسخ بگویند.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور، تأکید کرد: مقوله علم امروز از سطح شعار فراتر رفته و دیگر تنها یک ابزار نیست، بلکه به تعبیر رهبر معظم انقلاب به یک «فراراهبرد» تبدیل شده است.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی، انتقادات مطرح‌شده از سوی اساتید را مغتنم و دلسوزانه خواند و خاطرنشان کرد: این سخنان از دل ما برخاسته و ما نیز نسبت به بسیاری از این دغدغه‌ها، هم‌دغدغه هستیم و شبانه‌روز برای پیشبرد مسیر تلاش می‌کنیم.
وی با بیان اینکه پیش از این پژوهش در حوزه به کالایی لوکس و مختص سطوح خاص تعریف می‌شد و نقش آن در آموزش بسیار حداقلی بود، خاطرنشان کرد: تلاش‌های فراوانی برای تحقق آموزش پژوهش‌محور در طول ده تا پانزده سال گذشته انجام شده، اما نتیجه آن به یک «ترکیب انضمامی غیرکارآمد» رسیده و باید به «ترکیب اتحادی» میان آموزش و پژوهش دست یابیم.
وی بیان کرد: در این مسیر تغییر روش تدریس استاد و تبدیل این نگاه به قانون و ضابطه‌ای تضمین‌شده در نظام آموزشی ضروری است؛ چنان‌که آیت‌الله اعرافی نیز بر آن تصریح کرده‌اند که استاد به همان اندازه که استاد معاون آموزش است، استاد پژوهش نیز می‌باشد.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به تجربه‌های ناموفق در کاهش محدوده کتب درسی، خودخوان کردن برخی بخش‌ها و تغییر نظام آموزشی از ده سال به دوازده و سیزده سال، تأکید کرد: این آزمون‌ها نشان داد که پاسخ در جای دیگری است و راه‌حل اصلی به نقش استاد بازمی‌گردد؛ زیرا لازم نیست همه محتوای کتاب در کلاس القا شود.
وی افت جایگاه مباحثه در نظام آموزشی حوزه را نیز از همین جنس دانست و گفت: مباحثه امروز جایگاه تضمین‌شده‌ای در نظام یاددهی، یادگیری و ارزشیابی طلاب ندارد و تنها به توصیه‌ای در حد سنت‌های قدیمی حوزه تبدیل شده است؛ در حالی که تا زمانی که مباحثه به نظام آموزشی بازنگردد، پژوهش نیز به جایگاه واقعی خود نخواهد رسید.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی با اشاره به موضوع هوش مصنوعی، عنوان کرد: معاونت پژوهش آیین‌نامه‌ای درباره نقش هوش مصنوعی در پژوهش‌های حوزوی تدوین و ابلاغ کرده که مشابه آن از سوی وزارت علوم، شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنیاد علم ایران نیز ابلاغ شده و این آیین‌نامه در جمع عالی‌ترین متخصصان هوش مصنوعی کشور مورد تأیید قرار گرفته و آنان آن را از نمونه‌های مشابه برتر دانسته‌اند.
وی با تأکید بر ضرورت پیمودن مسیرهای غیررسمی برای تحقق برخی ایده‌ها، از جمله آموزش فلسفه هگل و هایدگر، به حساسیت‌های موجود در فضای حوزوی اشاره کرد و گفت: بسیاری از طرح‌ها و ایده‌ها در ذهن همکاران وجود دارد و پیگیری می‌شود، اما تحقق آن‌ها در حوزه علمیه نیازمند مسیرهای غیررسمی است.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به وضعیت مجلات علمی حوزوی ابراز کرد: بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، حوزه نیز مانند وزارتخانه‌ها مجاز به اعطای رتبه و اعتبار به مجلات است و تا امروز حدود شصت مجله حوزوی رتبه‌های پژوهشی و ترویجی دریافت کرده‌اند؛ با این حال بسیاری از مجلات حوزوی برای دریافت مجوز به وزارت علوم روی می‌آورند، زیرا رتبه‌بندی در آن نهاد آسان‌تر است.
وی با انتقاد از سخت‌گیری‌های نامتناسب افزود: در حوزه تا امروز تنها یک مجله موفق به دریافت رتبه «پژوهشی الف» شده است، در حالی که نخبگان حوزوی مقالات خود را با دشواری در مجلات «پژوهشی ب» منتشر می‌کنند و همان افراد به‌راحتی از دانشگاه‌ها رتبه می‌گیرند.
وی ابراز کرد: این سازوکار باید به جای «گردنه» و محدودیت، فرصتی برای کمک و دستگیری از حوزه و حوزویان باشد.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی با اشاره به الگوگیری نامناسب از قوانین دانشگاهی در موضوع مسئله‌محور شدن مجلات، خاطرنشان کرد: الزام مجلات علمی پژوهشی به تمرکز بر یک زمینه تخصصی دقیق، برای قم با شمار بالای استادان متخصص در مسائل جزئی مناسب است، اما در استان‌ها باید متناسب با بوم و ظرفیت مدارس علمیه عمل کرد.
وی عنوان کرد: مدرسه علمیه‌ای که در سه ماه شش مقاله علمی در موضوعات فقه، اصول و کلام تولید می‌کند، باید مورد حمایت قرار گیرد و با گذشت سه تا چهار سال می‌تواند به تخصصی‌سازی دست یابد.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور درباره وضعیت کتابخانه‌های حوزوی نیز گفت: پانصد و ده کتابخانه در حوزه نشان‌گذاری شده که از این تعداد حدود سی و پنج کتابخانه در اغتشاشات اخیر دچار آتش‌سوزی شد و برخی از آن‌ها دارای نسخ خطی بی‌نظیری بودند که از میان رفت.
وی تأکید کرد: طرحی برای رصد، شناسایی، پاک‌سازی، ترمیم و دسته‌بندی نسخ خطی حوزه از سوی همکاران پیشین تدوین شده است.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی با اشاره به ظرفیت بنیاد علم ایران، اظهار کرد: با پیگیری‌های انجام‌شده، کارگروه حوزوی در این بنیاد تشکیل شده و آیین‌نامه هم‌ترازی برای اساتید حوزه تدوین شده که رتبه استاد حوزه را با رتبه‌های استادیار، دانشیار و استاد تمام دانشگاه هم‌تراز می‌کند و این هم‌ترازی با گواهی معاونت پژوهش انجام می‌شود.
وی بیان کرد: رساله‌های سطح چهار و پژوهش‌های اساتید حوزه می‌توانند از کارگروه معارف بنیاد علم ایران بهره‌مند شوند و برای هر پژوهش بین دویست تا ششصد میلیون تومان پرداخت می‌شود و معمولاً سی تا چهل درصد طرح‌های ارائه‌شده تصویب می‌شوند.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به اینکه بودجه پژوهشی حوزه حتی یک صدم بودجه تبلیغ نیست، بر ضرورت توجه دوباره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره اولویت تبلیغ و جایگاه پژوهش در آن تأکید کرد و نمونه آن را کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» علامه طباطبایی دانست که کاری کاملاً پژوهشی و در قله پژوهش زمان خود بود و امسال نیز یونسکو به همین مناسبت سال را به نام علامه طباطبایی نام‌گذاری کرده است.
حجت الاسلام و المسلمین عباسی با قدردانی از دغدغه‌مندی اساتید، این نشست را از مفیدترین جلسات خود با اساتید حوزه‌های استانی در یک سال و نیم گذشته خواند و با اشاره به اشتراک نظر نزدیک میان اساتید و معاونت پژوهش، از تلاش برای چابک‌سازی، شبکه‌سازی و کارآمدسازی این معاونت و رفع ساختارهای موازی خبر داد و برای آنچه در توان این معاونت نبوده، از اساتید پوزش خواست.
انتهای پیام. /
نظر شما